| Przed nami eksperyment teatralny, który jest próbą spojrzenia na ostatnie dzieło Kantora z dwóch perspektyw: naukowej i artystycznej. Przez sześć miesięcy grupa osób związanych z teatrem, tańcem czy performansem będzie poszukiwać sensów, możliwych scenariuszy i niedokonanych przesunięć w spektaklu Tadeusza Kantora Dziś są moje urodziny. Po udziale w seminariach i warsztatach, podczas „work in progess” grupa uczestników i uczestniczek, wspólnie z aktorem Teatru Cricot 2 Bogdanem Renczyńskim, stworzy nowy, oparty na tym procesie spektakl. Premiera zaplanowana została na kwiecień 2025. |
Dziś są moje urodziny – poszukiwania to projekt, który w całości został zaplanowany z myślą o ostatnim teatralnym dziele Tadeusza Kantora – Dziś są moje urodziny. Spektakl posiada różnorodne, nierzadko sprzeczne sensy; wpisane są w niego napięcia, fatum, graniczność, piękno, klęska. Prace nad przedstawieniem zostały przerwane nagle, w konsekwencji nagłej śmierci Kantora po jednej z ostatnich prób. Przez to często postrzega się ten spektakl w kategoriach dzieła niedokończonego. Przedstawienie miało swoją premierę w Tuluzie w 1991 roku i grane było kilkadziesiąt razy do 1992 roku. Dla porównania Umarłą klasę pokazywano około pięciuset razy. Dziś są moje urodziny nie zdobyły rozgłosu porównywalnego do wcześniejszych spektakli Teatru śmierci. Projekt jest też pretekstem by w poszukiwaniu interpretacyjnych tropów sięgnąć do zasobów Żywego Archiwum, które stało się sercem założonej w 1980 roku Cricoteki.
Celem projektu Cricoteki nie jest odtworzenie spektaklu Tadeusza Kantora, ale próba zbudowania w pełni autonomicznego dzieła teatralnego, powstałego ze zderzenia nowego pokolenia artystów i artystek z dziełem założyciela Teatru Cricot 2. Analiza krytyki spektaklu, jego odbioru i popremierowych losów będzie jednym z elementów pracy.
Tematy spotkań zogniskowane są wokół istotnych dla dzieła wątków – od prezentacji stanu badań nad przedstawieniem, po krytyczne perspektywy związane z pamięcią i post-pamięcią o spektaklu, metodą pracy Tadeusza Kantora czy wieloaspektową dramaturgią. Zgromadzone w zasobach Archiwum Tadeusza Kantora w Cricotece materiały stanowią podstawę procesu badawczego i działań twórczych. Projekt angażuje sztukę i naukę, które razem są w stanie nie tylko opowiedzieć o zamkniętym już procesie twórczym, ale także uruchomić kolejny.
Cykl seminariów wprowadzających projekt ma formułę otwartych dla publiczności spotkań. Zachęcamy do udziału w nich osoby zajmujące się studiami nad teorią oraz historią sztuki, teatru i performansu. Do uczestnictwa w części artystycznej przedsięwzięcia zapraszamy wszystkich, którzy chcą w trybie wspólnej, laboratoryjnej pracy rozpoznawać meandry teatralnego dziedzictwa Tadeusza Kantora, a przede wszystkim osoby artystyczne, które czynnie zajmują się teatrem, performansem czy dramaturgią. Szukamy tych, którzy chcą w trybie wspólnej pracy odkrywać tajemnicę ostatniego spektaklu Tadeusza Kantora, a przede wszystkim osoby, które czynnie zajmują się teatrem, performansem czy dramaturgią.
Uczestnictwo w części seminaryjnej przedsięwzięcia będzie jednocześnie przepustką do udziału w artystycznej części projektu.
Seminaria: 8 października – 17 grudnia 2024 r.
- 08.10.2024 | Dziś są moje urodziny – o obrazach przedstawienia, które wyłaniają się z cienia archiwum - Tomasz Pietrucha (Cricoteka)
- 15.10.2024 | Debata z udziałem artystek i artystów Teatru Cricot 2 - Paweł Głowacki
- 24.10.2024 | O językach choreograficznych w Dziś są moje urodziny Tadeusza Kantora - Anna Królica (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
- 7.11.2024 | „Ale po co ja to opowiadam?” – teatr i postpamięć - Marta Bryś (Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie)
- 27.11.2024 | Dziś są moje urodziny – proces twórczy i uczestnictwo artysty we własnym dziele - Marek Pieniążek (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie)
- 03.12.2024 | Tadeusz Kantor. Autoportrety. Sztuka sytuacji granicznych - Małgorzata Paluch-Cybulska (Cricoteka)
- 04.12.2024 | Artyści obecni! Zespół jako żywe archiwum Dziś są moje urodziny - Katarzyna Fazan (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
- 10.12.2024 | Dramaturgia dźwięku w spektaklu Dziś są moje urodziny - Anna R. Burzyńska (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
- 11.12.2024 | Sobowtóry tekstów – Dziś są moje urodziny między dokumentem a improwizacją - Paweł Stangret (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
- 17.12.2024 | „Ja się nie będę bez przerwy złościł!” – kryzys na próbach a etyka pracy (na podstawie prób do spektaklu Dziś są moje urodziny T. Kantora) - Monika Kwaśniewska (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
Miejsce: Sala edukacyjna Cricoteki (ul. Nadwiślańska 2–4 w Krakowie)
Godzina spotkań: 18:00
Kantor nie był w stanie zaplanować tego, w jaki sposób osierocony przez niego zespół Teatru Cricot 2 poradzi sobie z jego nieobecnością w procesie zamknięcia dzieła oraz z nieobecnością reżysera na scenie. Dla części krytyków Dziś są moje urodziny to dzieło niedomknięte, wybrakowane właśnie przez nieobecność Kantora. W ten sposób spektakl postrzegał Guy Scarpetta, w opinii La deuxième mort de Tadeusz Kantor (Druga śmierć Kantora): „Długo wahałem się, nim zabrałem głos na ten temat. Gdyż dobrze rozumiem, jakie motywy (aż nazbyt ludzkie) skłoniły aktorów Kantora do walki, by jego teatr nie umarł razem z nim. Jeśli w końcu to zrobię, jest to z myślą o tych wszystkich młodych widzach, którzy nigdy nie widzieli spektakli Kantora za jego życia, którzy mogą paść ofiarami tego fałszerstwa i nie móc już odróżnić niezręcznego naśladownictwa od oryginału”.
Kuratorzy: Tomasz Pietrucha, Bogdan Renczyński
Partnerzy: Staromiejskie Centrum Kultury Młodzierzy, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.