Kraków-Stare Miasto - Kraków mnie rusza

Edycja 2025/2026

W edycji 2025/2026 konkursowi Kraków mnie rusza towarzyszył cykl warsztatów literackich, których celem było rozwijanie umiejętności twórczych oraz doskonalenie warsztatu pisarskiego młodych autorów. 

Pierwsze z warsztatów – poświęcone literackim memom – poprowadziła Bożena Boba-Dyga, poetka, malarka i performerka, która określa siebie mianem „artystki synkretycznej”. W spotkaniu uczestniczyli uczniowie szkoły średniej. Najpierw był czas na rozmowę i poznanie twórczości artystki, która w swoich działaniach łączy różne dziedziny sztuki – literaturę, muzykę, teatr oraz sztuki wizualne. Potem uczestniczki same sięgnęły po narzędzia twórcze. Inspirując się tekstami literackimi, malarstwem i własnymi refleksjami, tworzyły autorskie memy o charakterze artystycznym i literackim.

Warsztaty szybko zamieniły się w laboratorium pomysłów. Okazało się, że współczesne formy komunikacji – nawet tak ulotne jak mem – mogą stać się narzędziem interpretacji literatury i sztuki. Powstające prace były nie tylko zabawne, lecz także refleksyjne i zaskakująco dojrzałe.

Kolejny blok spotkań dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych poprowadziła Magdalena Dobosz. Podczas pierwszych warsztatów uczestnicy zastanawiali się, jak pisać teksty, które nie tylko się czyta, ale także się je czuje.

Spotkanie zatytułowane „Pokaż, nie mów” poświęcone było jednemu z najważniejszych sekretów dobrego pisania – umiejętności budowania obrazów zamiast prostego informowania. Uczestnicy próbowali zamieniać suche fakty w literackie sceny, uruchamiając wyobraźnię i zmysły. Sprawdzali, co można usłyszeć w lesie, czym pachnie strych i jak opisać niecierpliwość.

Nie zabrakło także literackich eksperymentów. Dlaczego Kopciuszek chciał wyjść za księcia, którego właściwie nie znał? Czy macocha była zła z natury, czy może życie ją taką uczyniło? A co by się stało, gdyby pantofelek się stłukł albo Kopciuszek nigdy nie dotarł na bal?

Te i inne pytania powracały podczas kolejnych warsztatów zatytułowanych „(De)montaż literacki”. Uczestnicy rozbierali znane historie na części, by z ich fragmentów budować nowe opowieści. Spotkanie to zamknęło cykl przygotowań do konkursu „Kraków mnie rusza”. 

Finał konkursu to wydarzenie, które z roku na rok przypomina, że miasto – jego ludzie, historie i miejsca – wciąż inspirują kolejne pokolenia młodych twórców.

Konkurs od lat wspiera Rada Dzielnicy I Kraków – Stare Miasto, dzięki której możliwe jest rozwijanie literackich talentów i tworzenie przestrzeni dla młodych autorów. Podczas finału obecna była przedstawicielka Rady, Edyta Kruk, która aktywnie uczestniczyła w rozmowie z zaproszoną gościnią.

Uroczystość rozpoczęła piosenka w wykonaniu Anny Jasińskiej z muzyką skomponowaną przez Ewę Niewdaną-Hady oraz choreografią Aleksandry Kuźmy. Na scenie pojawili się młodzi wykonawcy: Lidia Zegartowska, Zuzanna Mieczykowska, Maria Łukasik, Lena Oszywa, Kalina Karecka, Maria Jóskow i Natalia Cieślak.

Druga część spotkania miała charakter literackiej rozmowy. Gościem finału była poetka Bożena Boba-Dyga. Podczas spotkania rozmawiano o tym, czym jest poezja, skąd bierze się potrzeba pisania i czy poetą można się stać, czy raczej trzeba się nim urodzić. Rozmowę poprowadziła Aleksandra Barczyk – scenarzystka, reżyserka, aktorka i bajarka. Akompaniował Piotr Niedziałek.

Kulminacyjnym momentem przedpołudnia było wręczenie nagród. Magdalena Dobosz, przewodnicząca jury, podkreśliła wysoki poziom nadesłanych prac oraz autentyczność młodych głosów opisujących Kraków.

— Za nami finał konkursu „Kraków mnie rusza”. Dziękuję wszystkim uczestnikom za refleksje, wzruszenia i uśmiechy, których dostarczyły nam Wasze teksty. W tym roku dzieliliście się nie tylko osobistą perspektywą, lecz także podejmowaliście ważne kwestie społeczne dotyczące mieszkańców Krakowa — mówiła.

Bożena Boba-Dyga zachęcała młodych autorów, by nie bali się pisać i eksperymentować. Przypominała, że twórczość wymaga odwagi i cierpliwości.

— Uwalniajcie myśli, pisząc. Pozwalajcie sobie na błędy i ćwiczcie, ćwiczcie, ćwiczcie. Nie chowajcie swoich tekstów do szuflady — wysyłajcie je w świat — mówiła poetka.

Laureaci / Kategoria szkoła podstawowa

• I miejsce dla Antoniny Garbacz ze Szkoły Podstawowej nr 109 autorki pracy „Kamienica” za precyzyjne zrealizowanie tematu, dużą wrażliwość społeczną, przykuwające uwagę opisy i dobrze poprowadzone dialogi
• II miejsce dla Marii Pękały ze Szkoły Podstawowej nr 92 autorki pracy „Całkiem nowa legenda" za umiejętność tworzenia wciągającej historii, liczne nawiązania do innych utworów, dużą pomysłowość oraz wyśmienite poczucie humoru
• III miejsce dla Leny Trocewicz ze Szkoły Podstawowej z OI nr 151 autorki pracy „Patrzy na świat” za swobodę w wyrażaniu myśli oraz udany, kontrastowy opis wczoraj i dziś Krakowa

Wyróżnienia:

• dla Mai Zalech ze Szkoły Podstawowej nr 109 autorki pracy „Czerń” za przekonujący psychologicznie i literacko opis ważnego współczesnego zjawiska oraz umiejętność budowania napięcia w tekście
• dla Julii Żak ze Szkoły Podstawowej nr 159 autorki pracy „Spacer królowej Jadwigi” za epicką formę poetycką z edukacyjną treścią i oryginalną perspektywę bohaterki-przewodniczki po Krakowie
• dla Karoliny Lechowicz ze Szkoły Podstawowej z OI nr 151 autorki pracy „Kraków moje miasto” za zgrabne połączenie historii i współczesności Krakowa i jego mieszkańców, ujęte w lekką, niewymuszoną formę
• dla Faustyny Biel ze Szkoły Podstawowej nr 92 autorki pracy „Sekunda odwagi” za wnikliwą obserwację społeczeństwa i stworzenie spójnej psychologicznie historii z wyraźnym etycznym przesłaniem
• dla Michaliny Biedrzyckiej z Prywatnej Szkoły Podstawowej Academos autorki pracy „Mój codziennny –  niecodzienny Kraków” za niezwykłą w tym wieku świadomość mechanizmów historii i umiejętność budowania zaskakujących zwrotów opowieści

 
Laureaci / Kategoria szkoła ponadpodstawowa

• I miejsce dla Bartosza Płaszewskiego z ZSOMS autora pracy „Miasto moje” za szczególnie twórcze podjęcie tematu, pogłębione refleksje, liczne nietuzinkowe porównania oraz wyczucie językowe
• II miejsce dla Poli Trybus z ZSOMS autorki pracy „Dzwony biją coraz ciszej” za umiejętność budowania lirycznego nastroju, dopracowaną formę utworu oraz trafny dobór środków stylistycznych
• III miejsce dla Magdaleny Brejty ze Szkoły w Chmurze autorki pracy „Baśniowe losy Krakowa” za bogatą wyobraźnię, ciekawe połączenie gatunków literackich, rozbudowaną, oryginalną historię oraz lekkie pióro

Wyróżnienia:

• dla Dominiki Palonek z ZSG nr 1 autorki pracy „Portret kobiecy” za oryginalną literacką stylizację z licznymi nawiązaniami kulturowymi, ekspresyjnie wyrażającą postrzeganie ról społecznych
• dla Emilii Zawadzińskiej z XLIII Liceum Ogólnoksztalcącego autorki pracy „K R A K Ó W” za udaną realizację formy poetyckiej, w której zamknięte są liryczne migawkowe ujęcia najważniejszych miejsc-symboli Krakowa

Specjalne podziękowania dla: Ewy Niewdanej-Hady, Aleksandry Kuźmy, Krzysztofa Hosaji, Erwina Jeneralczyka, Julii Lewińskiej, Marcina Lewińskiego, Ignacego Kotowskiego, Moniki Bielenis.